Tâm trí có ý thức xuất hiện rất rõ khi bạn đứng trước một nhà hàng và cân nhắc: ăn món gì, giá bao nhiêu, có phù hợp chế độ ăn không. Nhưng vài phút sau, bạn có thể vừa nói chuyện vừa cầm đũa, uống nước hay mở điện thoại mà chẳng cần suy nghĩ xem từng ngón tay phải chuyển động thế nào.

Cùng là hoạt động của một con người, nhưng mức độ chủ động chú ý rất khác nhau.

Đây cũng là cách khá trực quan để bắt đầu phân biệt tâm trí có ý thức và tiềm thức trong mô hình được Joe Dispenza trình bày trong Phá bỏ thói quen.

Tâm trí có ý thức là phần đang cân nhắc và lựa chọn

Hãy thử nhân 17 với 24 trong đầu.

Ngay lập tức, bạn phải tập trung. Bạn giữ các con số trong đầu, thực hiện phép tính và kiểm tra kết quả.

Hoặc khi đứng trước hai lời mời làm việc, bạn có thể cân nhắc mức lương, cơ hội phát triển, khoảng cách đi lại rồi mới quyết định.

Đó là kiểu hoạt động Joe Dispenza gắn với tâm trí có ý thức. Trong mô hình của ông, đây là phần liên quan đến logic, lý luận, ý chí, ý định và khả năng sáng tạo.

Nói đơn giản, đây là lúc bạn biết mình đang suy nghĩ về điều gì và có thể chủ động hướng sự chú ý vào nó.

Nhưng chúng ta không sống cả ngày bằng cách cân nhắc từng hành động như giải một phép toán.

Tiềm thức giống phần việc đã không còn cần hướng dẫn từng bước

Bây giờ hãy thử ký tên của bạn.

Bạn có cần nghĩ: đặt bút ở đâu, kéo nét nào trước, cổ tay xoay bao nhiêu độ?

Hầu như không.

Một hành động từng phải học đã trở nên quen thuộc đến mức có thể được thực hiện gần như tự động.

Trong Phá bỏ thói quen, Joe Dispenza mô tả tiềm thức là nơi chứa những thói quen, hành vi, kỹ năng, niềm tin, nhận thức và các liên kết đã được ghi nhớ.

Điều đáng chú ý là ông không giới hạn khái niệm này ở những kỹ năng như lái xe hay đánh răng.

Một số phản ứng cảm xúc quen thuộc cũng được ông xếp vào những chương trình tự động.

Bạn có thể quyết định rằng hôm nay mình sẽ không nổi nóng. Nhưng chỉ cần gặp đúng lời nói từng khiến mình khó chịu, phản ứng cũ lại bật lên trước khi bạn kịp suy xét.

Đó chính là nơi sự khác biệt giữa ý định có ý thức và phản ứng tự động trở nên dễ nhìn thấy nhất.

Tâm trí phân tích đứng ở đâu?

Joe Dispenza đưa thêm một thành phần đáng chú ý vào mô hình: tâm trí phân tích.

Ông mô tả nó như một rào cản giữa tâm trí có ý thức và tiềm thức. Đây là phần thích suy luận, đánh giá, dự đoán, so sánh điều đã biết với thông tin mới và đặt câu hỏi về những gì chúng ta tiếp nhận.

Hình dung bạn đang cân nhắc mua một chiếc xe.

“Tôi có thực sự cần nó không?”

“Giá này hợp lý chưa?”

“Nếu thu nhập giảm thì sao?”

“Có lựa chọn nào tốt hơn?”

Đó là phân tích.

Nhưng khi đã lái chiếc xe quen thuộc mỗi ngày, bạn lại không cần tự hỏi chân nào phải đạp phanh hay tay phải xoay vô-lăng thế nào.

Một bên cần chú ý, đánh giá và lựa chọn.

Một bên có thể chạy bằng những gì đã được học và lặp lại.

Trong mô hình của Dispenza, tâm trí phân tích nằm giữa hai miền đó.

Vì sao chúng ta có thể muốn một đằng nhưng lại làm một nẻo?

Sự phân biệt này trở nên hữu ích khi giải thích một trải nghiệm rất phổ biến.

“Tôi biết mình không nên làm vậy, nhưng…”

Phần đứng trước chữ “nhưng” thường rất rõ ràng.

Tôi biết nên tập thể dục.

Tôi biết không nên phản ứng nóng nảy.

Tôi biết mình cần tự tin hơn.

Tôi biết nên ngừng trì hoãn.

Nhưng biết chưa tự động biến thành làm.

Theo Joe Dispenza, khi một hành vi hoặc phản ứng đã được lặp lại đủ lâu, nó có thể trở thành chương trình quen thuộc. Ông dùng cụm từ “cơ thể trở thành tâm trí” để mô tả trạng thái mà cơ thể bắt đầu vận hành theo những khuôn mẫu đã ghi nhớ.

Vì vậy, tâm trí có ý thức có thể đặt ra một mục tiêu mới trong vài phút, trong khi những phản ứng cũ đã được luyện tập trong nhiều năm.

Đây cũng là lý do ông dành nhiều phần của cuốn sách để bàn về thiền định và việc nhận diện các chương trình tự động.

Không phải cuộc chiến giữa ý thức và tiềm thức

Sẽ dễ hiểu sai nếu coi tâm trí có ý thức là “tốt”, còn tiềm thức là thứ cần loại bỏ.

Khả năng tự động hóa rất hữu ích.

Nếu mỗi sáng bạn phải học lại cách đánh răng, buộc dây giày, đánh máy hay lái xe từ đầu, cuộc sống sẽ trở nên vô cùng tốn sức.

Vấn đề chỉ xuất hiện khi một chương trình từng được hình thành trong quá khứ vẫn tiếp tục chạy dù nó không còn phù hợp với hiện tại.

Và có lẽ đây là điểm quan trọng nhất khi phân biệt hai khái niệm này:

Tâm trí có ý thức giúp chúng ta hình thành một lựa chọn mới. Nhưng lựa chọn mới chưa chắc đã lập tức trở thành cách chúng ta sống.

Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn cách Joe Dispenza phân biệt tâm trí có ý thức, tâm trí phân tích và tiềm thức, cũng như cách những hành vi và phản ứng dần trở thành tự động, nội dung này được trình bày khá tập trung trong Phá bỏ thói quen – Đánh thức chính mình.

Happy Live Team

Có thể bạn quan tâm

Phá bỏ thói quen, Đánh thức chính mình

ĐẶT NGAY