Mỗi khi cơ thể phát đi tín hiệu đau đớn – một cơn đau nửa đầu nhói buốt, vùng vai gáy cứng đờ như đeo đá, hay cơn co thắt âm ỉ nơi dạ dày – phản xạ đầu tiên của chúng ta thường là gì? Uống một viên giảm đau, dùng một liều kháng axit, hoặc tự dằn vặt rằng cơ thể mình sao quá yếu ớt. Chúng ta quen đối xử với cơ thể như một cỗ máy cơ khí rời rạc: hỏng đâu sửa đó, đau đâu dập nát triệu chứng ở đó. Tuy nhiên, y học tâm thể (Psychosomatics) và vật lý lượng tử hiện đại khẳng định: Thể xác và tâm trí là một thể thống nhất. Cơn đau thể xác hiếm khi xuất hiện ngẫu nhiên; phần lớn trường hợp, nó là “tiếng chuông báo động” cuối cùng của những cảm xúc tiêu cực...

Mỗi sáng thức dậy, điều đầu tiên bạn làm là gì? Với phần lớn mọi người, đó là với lấy chiếc điện thoại: lướt qua hàng chục thông báo tin nhắn chưa đọc, lướt dòng thời gian mạng xã hội, kiểm tra email công việc đang dồn ứ, và ngay lập tức cảm thấy lồng ngực mình hơi thắt lại. Chỉ trong chưa đầy 3 phút kể từ khi mở mắt, cơ thể bạn đã bị đẩy vào guồng quay quen thuộc: lo toan, vội vã, đề phòng và chạy đua với danh sách việc cần làm. Bạn tin rằng mình đang nỗ lực “sống hết mình”. Nhưng dưới góc độ sinh học thần kinh, bạn hoàn toàn chưa bước vào sự sống đích thực — bạn chỉ đang vận hành ở Chế độ sinh tồn (Survival Mode). Giữa việc “phản ứng để tồn tại qua ngày” và “chủ động...

Thói quen tiềm thức không hình thành ngay trong lần đầu tiên bạn làm một việc. Lần đầu lái xe, bạn phải nhớ gần như mọi thứ: chỉnh gương, thắt dây an toàn, nhìn biển báo, kiểm soát chân ga và chân phanh. Nhưng vài năm sau, bạn có thể lái hết con đường quen thuộc rồi chợt nhận ra mình gần như chẳng nhớ đã đi qua những đoạn nào. Chiếc xe vẫn được điều khiển. Chỉ là bạn không còn phải hướng dẫn bản thân từng bước. Đó là một dấu hiệu quan trọng để hiểu khi nào một hành vi quen thuộc bắt đầu trở thành một chương trình tự động. Lặp lại chưa chắc đã trở thành thói quen tiềm thức Bạn uống cà phê ba buổi sáng liên tiếp. Điều đó chưa có nghĩa cơ thể đã hình thành một chương trình sâu đến mức...

Từng có một niềm tin cố hữu trong y học cổ điển: sau tuổi trưởng thành, bộ não con người là một cấu trúc cố định, không thể thay đổi. Nếu bạn sinh ra với tính cách dễ lo âu, hay trì hoãn, hoặc thiếu tự tin, bạn buộc phải chấp nhận sống chung với “bản án” sinh học đó suốt đời. Thần kinh học hiện đại đã đập tan hoàn toàn định kiến này bằng khái niệm Tính mềm dẻo của hệ thần kinh (Neuroplasticity). Não bộ không phải là một khối thạch cao cứng nhắc, mà giống như đất sét hoặc một khu vườn liên tục được nhào nặn. Vấn đề là: Phần lớn chúng ta đang để cho sự ngẫu nhiên, áp lực xã hội và nỗi sợ hãi bên ngoài nhào nặn bộ não mình. Khả năng giành lại quyền kiểm soát quá trình này được...

Thiền và tiềm thức có liên quan gì với nhau? Nếu tiềm thức chứa những phản ứng và thói quen diễn ra gần như tự động, tại sao chỉ việc ngồi yên, nhắm mắt và giảm sự chú ý đến thế giới bên ngoài lại có thể giúp chúng ta tiếp cận chúng? Joe Dispenza đưa ra một hình ảnh khá dễ hiểu: giữa những suy nghĩ có ý thức và các chương trình tự động tồn tại một “người gác cửa” – tâm trí phân tích. Khi người gác cửa này hoạt động mạnh, chúng ta liên tục suy nghĩ, đánh giá, dự đoán và phản ứng với thế giới bên ngoài. Theo mô hình được trình bày trong Phá bỏ thói quen, thiền là một cách làm giảm hoạt động phân tích ấy để sự chú ý có thể dịch chuyển sâu hơn vào thế giới bên trong....

Tâm trí có ý thức xuất hiện rất rõ khi bạn đứng trước một nhà hàng và cân nhắc: ăn món gì, giá bao nhiêu, có phù hợp chế độ ăn không. Nhưng vài phút sau, bạn có thể vừa nói chuyện vừa cầm đũa, uống nước hay mở điện thoại mà chẳng cần suy nghĩ xem từng ngón tay phải chuyển động thế nào. Cùng là hoạt động của một con người, nhưng mức độ chủ động chú ý rất khác nhau. Đây cũng là cách khá trực quan để bắt đầu phân biệt tâm trí có ý thức và tiềm thức trong mô hình được Joe Dispenza trình bày trong Phá bỏ thói quen. Tâm trí có ý thức là phần đang cân nhắc và lựa chọn Hãy thử nhân 17 với 24 trong đầu. Ngay lập tức, bạn phải tập trung. Bạn giữ các con số trong...

Trong kỷ nguyên của những câu khẩu hiệu truyền cảm hứng ngập tràn mạng xã hội, chúng ta thường được khuyên: “Hãy luôn nhìn vào mặt tích cực”, “Mọi chuyện xảy ra đều có lý do”, hay “Cứ vui lên đi rồi vận may sẽ tới”. Luật hấp dẫn và tâm lý học đại chúng đôi khi bị diễn giải một cách hời hợt, biến sự lạc quan thành một thứ tín điều bắt buộc. Tuy nhiên, có một sự thật mà nhiều người thực hành tâm thức không dám đối diện: Càng gượng ép suy nghĩ tích cực khi lòng đang ngổn ngang bão tố, bạn càng đẩy cơ thể mình vào trạng thái kiệt quệ sinh học. Đó chính là lúc bạn rơi vào chiếc bẫy tinh vi mang tên Tích cực độc hại (Toxic Positivity). 1. Bản chất sinh học của “Tích cực độc hại”: Khi nụ...

Thay đổi tiềm thức khó ở một điểm: chúng ta thường biết rất rõ mình muốn trở thành người như thế nào, nhưng khi gặp đúng hoàn cảnh quen thuộc, cách suy nghĩ, cảm xúc và phản ứng cũ lại xuất hiện. Bạn quyết tâm bình tĩnh hơn, nhưng một lời chỉ trích vẫn khiến mình nổi nóng. Bạn muốn tự tin hơn, nhưng trước một cơ hội mới lại bắt đầu nghi ngờ bản thân. Bạn biết một thói quen không còn tốt cho mình, nhưng vài ngày sau vẫn quay lại đúng hành vi đó. Theo cách Joe Dispenza lý giải trong Phá bỏ thói quen, vấn đề không đơn giản nằm ở việc chúng ta thiếu quyết tâm. Những suy nghĩ, hành vi và phản ứng cảm xúc được lặp lại lâu ngày có thể trở thành các chương trình tự động. Khi đó, muốn tạo ra...