Chỉ một suy nghĩ có thể thay đổi cuộc đời bạn. Nhưng liệu một suy nghĩ có đủ sức thay đổi cả thế giới vật chất?

Hãy tưởng tượng hai người cùng đứng trước một cơ hội mới.

Người thứ nhất tin rằng bản thân có khả năng học hỏi. Dù chưa đủ kinh nghiệm, họ vẫn quyết định thử sức, tìm kiếm kiến thức và từng bước hoàn thiện năng lực.

Người thứ hai lại cho rằng mình không đủ giỏi. Họ liên tục hình dung những thất bại có thể xảy ra và cuối cùng từ bỏ cơ hội trước khi bắt đầu.

Sau vài năm, cuộc sống của hai người có thể trở nên rất khác nhau.

Sự khác biệt ấy bắt đầu từ một suy nghĩ, nhưng được hình thành qua hàng loạt quyết định và hành động trong thực tế.

Đây cũng là một câu hỏi quan trọng trong hành trình phát triển bản thân: Liệu suy nghĩ chỉ là những hoạt động vô hình bên trong tâm trí, hay chúng thực sự có khả năng tạo ra những thay đổi hữu hình?

Trong cuốn sách Từ Tâm trí đến Vật chất, Dawson Church đi xa hơn câu hỏi về tư duy và hành động. Tác giả khám phá mối liên hệ giữa ý thức, hoạt động não bộ, cơ thể và những hiện tượng vật lý, từ đó đưa ra luận điểm rằng tâm trí có thể tham gia định hình thế giới vật chất.

Để hiểu ý tưởng ấy, chúng ta cần phân biệt những gì khoa học đã xác nhận với những giả thuyết vẫn đang được tranh luận.

Tâm trí có thể thay đổi bộ não: Một mối liên hệ có cơ sở khoa học

Trong Từ Tâm trí đến Vật chất, Dawson Church nhấn mạnh rằng bộ não con người không phải cấu trúc cố định từ khi sinh ra đến lúc trưởng thành.

Thông qua học tập, trải nghiệm và luyện tập, hoạt động của các mạng lưới thần kinh có thể thay đổi.

Khả năng này được gọi là tính dẻo thần kinh (Neuroplasticity).

Hãy nghĩ đến việc học một ngôn ngữ mới.

Ban đầu, bạn phải cố gắng ghi nhớ từng từ vựng, quy tắc ngữ pháp và cách phát âm. Nhưng sau nhiều tháng thực hành, việc nghe hiểu và sử dụng ngôn ngữ có thể trở nên tự nhiên hơn.

Sự tiến bộ ấy liên quan đến quá trình học hỏi và những thay đổi trong cách các mạng lưới thần kinh phối hợp hoạt động.

Dawson Church sử dụng những ví dụ tương tự để minh họa cho khả năng tâm trí ảnh hưởng đến cấu trúc và hoạt động của não bộ.

Ở góc độ khoa học, quá trình học tập và luyện tập thực sự có thể đi kèm với những thay đổi sinh học trong não. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa mỗi suy nghĩ riêng lẻ đều lập tức tạo ra tế bào thần kinh mới.

Quan trọng hơn, khả năng thay đổi của bộ não không đồng nghĩa với việc con người có thể tùy ý điều khiển mọi quá trình sinh học.

Nhưng ngay cả khi không có những khả năng phi thường, phát hiện về tính dẻo thần kinh vẫn mang ý nghĩa rất lớn.

Chúng ta không nhất thiết phải mãi suy nghĩ, học hỏi và phản ứng theo những khuôn mẫu đã hình thành trong quá khứ.

Thông qua những trải nghiệm và hành động mới, con người vẫn có cơ hội phát triển những năng lực mới.

Từ suy nghĩ đến hành động: Cách tâm trí thay đổi thế giới bên ngoài

Có một cách rất thực tế để suy nghĩ tạo ra thay đổi vật chất mà chúng ta thường bỏ qua.

Đó là thông qua hành vi.

Một công trình kiến trúc bắt đầu từ ý tưởng của người thiết kế. Một doanh nghiệp hình thành từ việc nhận ra nhu cầu chưa được đáp ứng. Một cuốn sách được tạo nên từ những suy nghĩ mà tác giả từng bước chuyển thành câu chữ.

Những ý tưởng ấy không tự biến thành hiện thực.

Chúng cần được phát triển bằng kiến thức, thời gian, hành động và sự tương tác với những điều kiện khách quan.

Nhưng nếu không có ý tưởng ban đầu, nhiều kết quả hữu hình cũng sẽ không xuất hiện theo cách tương tự.

Trong cuộc sống cá nhân, cơ chế ấy diễn ra hằng ngày.

Khi tin rằng mình có thể học hỏi, chúng ta có thể chủ động tìm kiếm cơ hội rèn luyện. Khi nhìn nhận thất bại như một nguồn thông tin, chúng ta có thể dễ dàng điều chỉnh phương pháp thay vì bỏ cuộc.

Ngược lại, những niềm tin tiêu cực kéo dài có thể khiến con người né tránh cơ hội hoặc không dám thử những cách làm mới.

Tuy nhiên, suy nghĩ tích cực không bảo đảm thành công. Kết quả còn phụ thuộc vào nguồn lực, hoàn cảnh, cơ hội và nhiều yếu tố nằm ngoài khả năng kiểm soát của mỗi người.

Vì vậy, có lẽ cách hiểu hữu ích nhất là: Tâm trí có thể định hướng sự chú ý và hành vi, từ đó góp phần tạo ra những thay đổi trong thế giới thực.

Đây là một mối liên hệ gần gũi và có thể quan sát được.

Nhưng Dawson Church còn đặt ra một giả thuyết tham vọng hơn.

Vật lý lượng tử có chứng minh rằng ý thức tạo ra thực tại?

Một trong những nội dung gây tò mò nhất của Từ Tâm trí đến Vật chất là việc tác giả liên hệ ý thức con người với những hiện tượng trong vật lý lượng tử.

Đặc biệt, ông đề cập đến thí nghiệm hai khe và vai trò của sự quan sát trong quá trình đo lường.

Trong thí nghiệm hai khe, khi các hạt lượng tử như photon được đưa qua một hệ thống hai khe thích hợp, kết quả thu được có thể thể hiện tính chất giao thoa.

Nhưng khi thiết bị đo được sử dụng để xác định hạt đi qua khe nào, hiện tượng giao thoa có thể biến mất.

Điều này thường được mô tả bằng cụm từ hiệu ứng người quan sát.

Chính cách gọi ấy đôi khi khiến chúng ta hiểu rằng chỉ cần một người có ý thức nhìn vào hạt, hành vi của hạt sẽ thay đổi.

Tuy nhiên, trong vật lý lượng tử, việc đo lường không nhất thiết đòi hỏi sự xuất hiện của một con người có ý thức.

Một thiết bị đo có thể tương tác với hệ lượng tử và ghi nhận thông tin mà không cần ai trực tiếp nhìn vào kết quả tại thời điểm đó.

Những tương tác vật lý và quá trình mất kết hợp lượng tử (decoherence) có vai trò quan trọng trong việc giải thích vì sao tính chất giao thoa không còn được quan sát trong một số điều kiện đo lường.

Vật lý lượng tử vẫn tồn tại những vấn đề nền tảng chưa được giải quyết hoàn toàn, đặc biệt liên quan đến cách diễn giải phép đo.

Nhưng từ đó không thể kết luận rằng suy nghĩ của con người có khả năng tùy ý điều khiển hạt vật chất hoặc khiến một sự kiện mong muốn tự động xảy ra.

Thí nghiệm lượng tử cho thấy thế giới vi mô vận hành theo những quy luật khác với trực giác thông thường. Nó không phải bằng chứng rằng mọi suy nghĩ đều có thể biến thành hiện thực.

Những thí nghiệm về ý định và vật chất trong cuốn sách cần được hiểu thế nào?

Dawson Church không chỉ dừng lại ở những hiện tượng lượng tử quen thuộc.

Trong sách, ông còn thuật lại các thí nghiệm nhằm tìm hiểu liệu trạng thái thiền định và ý định có thể ảnh hưởng đến những quá trình vật lý bên ngoài cơ thể.

Một ví dụ là thử nghiệm sử dụng máy đếm Geiger để theo dõi bức xạ từ nguồn phóng xạ có trong một thiết bị báo khói.

Tác giả mô tả rằng các chỉ số đo thay đổi trong một số lần ông thực hành thiền và tập trung ý định.

Ông xem đây là dấu hiệu gợi mở khả năng tâm trí ảnh hưởng đến thế giới vật chất.

Tuy nhiên, để chứng minh một tác động vật lý mới, các nhà nghiên cứu cần loại trừ những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả, chẳng hạn dao động thống kê của số đếm bức xạ, vị trí và đặc tính thiết bị đo.

Những thử nghiệm cũng cần có nhóm đối chứng, quy trình được chuẩn hóa và khả năng tái lập độc lập.

Vì vậy, những kết quả được tác giả thuật lại chưa đủ để khẳng định ý thức có thể thay đổi tốc độ phân rã phóng xạ.

Đây là một điểm quan trọng khi đọc những tác phẩm kết hợp nhiều lĩnh vực khoa học.

Một giả thuyết có thể rất hấp dẫn và đáng được tìm hiểu, nhưng tính hấp dẫn không thay thế được bằng chứng thực nghiệm.

Vậy chúng ta nên hiểu sức mạnh của tâm trí như thế nào?

Nếu không có bằng chứng rằng suy nghĩ có thể trực tiếp tạo ra mọi vật chất theo ý muốn, liệu việc rèn luyện tâm trí còn ý nghĩa?

Câu trả lời là có.

Chúng ta không cần chứng minh tâm trí có thể tác động đến những lực cơ bản của vũ trụ để nhận ra vai trò của nó trong cuộc sống.

Những nghiên cứu về tính dẻo thần kinh cho thấy học tập và trải nghiệm có thể góp phần thay đổi hoạt động của não bộ.

Các nghiên cứu về thiền chánh niệm cũng ghi nhận tiềm năng hỗ trợ giảm căng thẳng và cải thiện khả năng điều tiết cảm xúc ở một số người, dù hiệu quả còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Và trong đời sống thường ngày, cách chúng ta suy nghĩ có thể ảnh hưởng đến những quyết định, hành vi và mối quan hệ được xây dựng theo thời gian.

Một người học cách bình tĩnh trước những lời chỉ trích có thể tránh được những xung đột không cần thiết.

Một người rèn luyện khả năng tập trung có thể sử dụng thời gian hiệu quả hơn.

Một người bắt đầu thay đổi những thói quen gây bất lợi cho sức khỏe có thể từng bước cải thiện chất lượng cuộc sống.

Đó đều là những thay đổi có ý nghĩa thực tế.

Điều quan trọng là không biến những hiểu biết ấy thành niềm tin rằng mọi kết quả trong cuộc đời đều do suy nghĩ cá nhân quyết định.

Không ai nên bị cho rằng mình mắc bệnh, gặp thất bại hoặc trải qua nghịch cảnh chỉ vì chưa suy nghĩ đủ tích cực.

Một cuộc sống tốt đẹp hơn được xây dựng từ nhiều yếu tố, trong đó tâm trí là một phần quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất.

Điều đáng giá nhất của một suy nghĩ là những gì chúng ta làm sau đó

Có lẽ câu hỏi “Tâm trí có tạo ra vật chất hay không?” sẽ còn tiếp tục khơi gợi nhiều cuộc tranh luận.

Trong Từ Tâm trí đến Vật chất, Dawson Church mời người đọc khám phá những khả năng vượt ra ngoài cách hiểu thông thường về mối quan hệ giữa ý thức và thế giới vật chất.

Cuốn sách kết nối những nghiên cứu về não bộ, cảm xúc và sinh học với các giả thuyết rộng hơn về năng lượng và vật lý lượng tử.

Không phải mọi kết luận của tác giả đều đã được giới khoa học xác nhận. Nhưng những câu hỏi ông đặt ra có thể khuyến khích người đọc tìm hiểu sâu hơn về khả năng thay đổi của con người.

Bởi nếu nhìn vào cuộc sống hằng ngày, chúng ta có thể nhận ra một điều rất thực tế:

Một suy nghĩ mới có thể khiến bạn đặt ra một câu hỏi khác.

Một câu hỏi khác có thể dẫn đến một quyết định mới.

Và một quyết định mới, khi được chuyển thành hành động, có thể mở ra một hướng đi mà trước đây bạn chưa từng thử.

Tâm trí không nhất thiết phải có khả năng điều khiển mọi vật chất trong vũ trụ mới đủ sức tạo nên sự thay đổi đáng kể trong cuộc đời bạn.

Đôi khi, sức mạnh ấy bắt đầu từ việc nhìn nhận bản thân khác đi, lựa chọn có ý thức hơn và kiên trì biến những điều mình tin tưởng thành hành động thực tế.

Khám phá những góc nhìn táo bạo về mối liên hệ giữa ý thức, não bộ và thế giới vật chất trong cuốn sách Từ Tâm trí đến Vật chất – Dawson Church, hiện có tại Happy Live.